Dünya fındık üretiminde uzun yıllardır lider konumda olan Türkiye için yeni ve güçlü bir rakip ortaya çıkıyor. Son yıllarda Şili’de kurulan büyük ölçekli fındık bahçeleri, ülkeyi küresel pazarın en hızlı büyüyen üreticilerinden biri hâline getirdi.
2014 yılında yalnızca 8.686 hektar olan fındık bahçesi alanı, bugün 46–50 bin hektar seviyesine ulaştı. Böylece Şili’deki fındık üretim alanı son 10 yılda yaklaşık 5 kat büyümüş oldu.
10 Yılda Büyük Dönüşüm
Şili’de Avrupa fındığı yetiştiriciliği son yıllarda planlı yatırımlarla hız kazandı. Özellikle ülkenin orta ve güney bölgelerinde kurulan modern plantasyonlar, üretimi kısa sürede ciddi biçimde artırdı.
Bugün Maule, Ñuble, Biobío, Araucanía, Los Ríos ve Los Lagos bölgeleri, Şili’nin en önemli fındık üretim merkezleri olarak öne çıkıyor. Bu bölgeler; serin kışları, ılıman yazları ve verimli volkanik toprakları sayesinde fındık yetiştiriciliği için oldukça uygun görülüyor.
Ferrero’nun Yatırımları Büyümeyi Hızlandırdı
Şili’deki yükselişin arkasındaki en önemli etkenlerden biri, Ferrero’nun yatırımları oldu. Nutella üreticisi olan şirket, Şili’de faaliyet gösteren AgriChile aracılığıyla hem yeni bahçeler kurulmasını destekliyor hem de işleme tesisleri kuruyor.
Ferrero’ya göre Şili; uygun iklimi, kaliteli toprak yapısı ve ters sezon avantajı sayesinde dünya fındık piyasasında stratejik bir üretim merkezi hâline gelebilir.
Üretim 100 Bin Tonu Geçti
Bahçe alanındaki büyüme, üretim rakamlarına da yansıdı. Şili’de yıllık fındık üretimi 2025 itibarıyla 100–110 bin ton seviyesine ulaştı.
Bu rakam, ülkeyi dünyanın en büyük fındık üreticileri arasına taşıdı. Bugün Şili genel olarak üçüncü büyük üretici olarak görülüyor. Ancak mevcut büyüme hızının sürmesi hâlinde, önümüzdeki birkaç yıl içinde ikinci sıraya yükselmesi bekleniyor.
Şili’nin En Büyük Avantajı: Ters Sezon
Şili’yi diğer üreticilerden ayıran en önemli özelliklerden biri, Güney yarımkürede yer alması. Bu nedenle ülkede fındık hasadı Mart ve Nisan aylarında yapılıyor.
Türkiye’de hasat sezonu sona erdikten aylar sonra ürün sunabilen Şili, böylece büyük alıcılar için önemli bir alternatif oluşturuyor. Özellikle çikolata ve gıda sektöründe faaliyet gösteren uluslararası şirketler açısından bu durum önemli bir avantaj sağlıyor.
Modern ve Mekanize Bahçeler Kuruluyor
Şili’deki yeni bahçeler, geleneksel yöntemlerden çok farklı şekilde planlanıyor. Düz araziler üzerine kurulan plantasyonlarda tek gövdeli ağaç sistemi, damla sulama ve mekanik hasat yaygın olarak kullanılıyor.
Bu yöntemler sayesinde:
- işçilik maliyetleri düşüyor,
- verim artıyor,
- hasat daha hızlı tamamlanıyor.
Şili’de en yaygın yetiştirilen çeşitler arasında Tonda di Giffoni, Barcelona, Lewis, Ennis ve Jefferson bulunuyor.
Hızlı Büyümenin Riskleri de Var
Ancak sektör uzmanları, Şili’deki hızlı büyümenin bazı riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
İlk risk, çok sayıda yeni bahçenin aynı dönemde üretime geçmesiyle birlikte birkaç yıl sonra arz fazlası oluşması. Böyle bir durumda dünya fiyatlarında düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.
İkinci önemli sorun ise su. Şili’nin bazı bölgelerinde son yıllarda kuraklık etkisini artırıyor. Bu nedenle sulama maliyetleri yükselirken, yeni bahçe yatırımları daha zor hâle geliyor.
Ayrıca Türkiye’de üretimin toparlanması ve dünya piyasasında arzın yeniden artması durumunda, bugün yüksek seyreden fiyatların kalıcı olmayabileceği ifade ediliyor.
Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?
Şili’nin yükselişi, kısa vadede Türkiye’nin liderliğini tehdit edecek seviyede değil. Ancak dünya fındık piyasasında artık Türkiye’nin yanında güçlü bir alternatif üretim merkezi oluşuyor.
Bu durum, önümüzdeki yıllarda büyük alıcıların yalnızca Türkiye’ye bağlı kalmasını engelleyebilir ve küresel rekabeti artırabilir.
Sonuç
Şili’deki fındık yatırımları artık geçici bir tarım trendi olmaktan çıktı. Yaklaşık 50 bin hektara ulaşan bahçe alanı ve 100 bin tonun üzerindeki üretimiyle ülke, dünya fındık sektöründe kalıcı bir oyuncu hâline geliyor. Uzmanlara göre önümüzdeki birkaç yıl içinde Şili’nin, Türkiye’den sonra dünyanın en büyük ikinci fındık üreticisi olması sürpriz olmayacak.
Kaynaklar
Güncel ve doğrulanabilir kaynakça aşağıdaki şekilde verilebilir. Linklerin çoğu doğrudan Şili’deki sektör kuruluşları, Ferrero’nun Şili iştirakleri ve güncel tarım haberlerinden oluşuyor:
- Comité del Avellano de Chile – Resmî sektör verileri ve Şili’deki fındık üretim alanı / üretim miktarı
Comité del Avellano de Chile – Home - AgriBrasilis – Şili’de fındık bahçelerinin 2014’te 8.686 hektardan 2024’te 49.263 hektara çıkmasına ilişkin röportaj ve Ferrero / AgriChile açıklamaları
Chile Is Becoming a Hazelnut Powerhouse - Ferrero Hazelnut Company / AgriChile – Ferrero’nun Şili’deki yatırımları ve ülkenin dünya fındık üretimindeki rolüne ilişkin resmî açıklamalar
Ferrero Hazelnut Company – AgriChile - World Chestnut and Hazelnut Growers Guide – Şili’nin 2030’a kadar 200 bin ton üretime ulaşabileceğine ilişkin sektör projeksiyonu
Chilean Hazelnut Growers Expected to Harvest 200,000 Metric Tons by 2030 - FreshPlaza – 2026 itibarıyla Şili’nin 100 bin tonun üzerinde üretime ulaştığı ve ikinci büyük üretici olma yolunda olduğuna dair güncel haber
Hazelnuts Are an Attractive Alternative for Chilean Cherry Producers - La Tribuna – Şili’nin dünyanın ikinci büyük fındık üreticisi olabileceğine ilişkin yerel Şili basınında yayımlanan haber
(önceki kaynakta belirtilen haber; yeni aramada aynı haber özetleri AgriBrasilis ve FreshPlaza’da doğrulanmıştır.) - Gateway to South America – Şili fındık sektörünün büyümesi, ihracat yapısı ve riskleri üzerine güncel analiz
Chile’s Hazelnut Industry: A Booming Export Sector - ISHS / International Society for Horticultural Science – Şili’de fındık yetiştiriciliğinin tarihçesi, bölgeleri ve çeşitleri üzerine akademik çalışma
Chilean Hazelnut Situation and Perspective